Λαογραφικό μουσείο Θεσσαλονίκης – πληροφορίες, εκθέσεις, εκθέματα και αντικείμενα μιας άλλης εποχής

Ανάμεσα στα μουσεία της χώρας μας, μεγάλη αναγνώριση και αξία κρατά το Λαογραφικό και Εθνολογικό μουσείο Μακεδονίας-Θράκης. Εκεί βρίσκονται συγκεντρωμένα οικογενειακά κειμήλια, διαφόρων γενεών με καταγωγές από ποικίλες γωνιές της Ελλάδος.

Εξερευνώντας τα δωμάτια του, θα δείτε εκθέματα από παραδοσιακές γιορτινές φορεσιές έως και κατασκευές που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινότητα τους οι πολίτες του 19ου και 20ου αιώνα.

Οι εκθέσεις, παρουσιάζουν τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και του τρόπου ζωής των Ελλήνων πολιτών στην διάρκεια αυτών των χρόνων.

Στο άρθρο αυτό θα μάθετε τα πάντα για το Λαογραφικό μουσείο Θεσσαλονίκης, από το πρόγραμμα έως την ιστορία και τα αντικείμενα που κρύβονται στο εσωτερικό του.

Πληροφορίες

Ωράριο

• Δευτέρα, Τρίτη και Παρασκευή 9.00 – 15.30,
• Τετάρτη 9.00 – 21.30,
• Πέμπτη, Σάββατο και Κυριακή ΚΛΕΙΣΤΑ,
Την Πέμπτη υπάρχει δυνατότητα για εκπαιδευτικές ξεναγήσεις.

Τιμές εισιτηρίων

• Κανονικό εισιτήριο, 2 ευρώ.
• Μειωμένο εισιτήριο, 1 ευρώ.
•Εισιτήριο ΜΟΝΟ για περιοδικές εκθέσεις, 1 ευρώ.

Για τους φοιτητές, η είσοδος είναι δωρεάν με την ανάδειξη του ακαδημαϊκού πάσου.

Δωρεάν είσοδο δικαιούνται:
• Οι ενήλικες άνω των 65 ετών,
• Οι άνεργοι (με οποιοδήποτε μέσο βεβαίωσης αυτού),
• Πολίτες με συγκεκριμένα ποσοστά αναπηρίας.

Προσβασιμότητα

Αν χρησιμοποιήσετε αστική συγκοινωνία, θα κατεβείτε στην στάση «Λαογραφικό Μουσείο».

Από τα ανατολικά τα λεωφορεία για εσάς είναι: 03Κ, 05, 05Α, 05Β, 06, 33, 33Α, 39, 39Α, 01Χ.

Από τα δυτικά, τα λεωφορεία για εσάς είναι: 03Κ, 05, 05Α, 05Β, 06, 01Χ.

Από την πλατεία Αριστοτέλους (3χλμ):

• 36 λεπτά με τα πόδια.
• 11 λεπτά με ποδήλατο.
• 7 λεπτά, με αυτοκίνητο.
• 19 λεπτά με λεωφορείο.

Από τον Λευκό Πύργο(2,3 χλμ):

• 27 λεπτά με τα πόδια.
• 8 λεπτά με ποδήλατο.
• 4 λεπτά με αυτοκίνητο.
• 13 λεπτά με λεωφορείο.

Από το Λιμάνι (3,6χλμ):

• 44 λεπτά με τα πόδια.
• 12 λεπτά με ποδήλατο.
• 9 λεπτά με αυτοκίνητο.
• 19 λεπτά με λεωφορείο.

Από το Αεροδρόμιο(12χλμ):

• 34 λεπτά με λεωφορείο.
• 26 λεπτά με αυτοκίνητο (ή ταξί).

Εάν η επιλογή του αυτοκινήτου δεν είναι διαθέσιμη ή θέλετε να αποφύγετε την αστική συγκοινωνία, σε όλα τα παραπάνω σημεία αναχώρησης, υπάρχουν πιάτσες ταξί. Επίσης μπορείτε να κατεβάσετε την εφαρμογή “BEAT” και το ταξί έρθει στην τοποθεσία σας, όπου κι αν βρίσκεστε.
Η διάρκεια του χρόνου μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τη γραμμή λεωφορείου που θα επιλέξετε, τις ώρες αιχμής της πόλης και την εποχή του ταξιδιού.

Στοιχεία επικοινωνίας

Διεύθυνση: Βας. Όλγας 68, 54642, Θεσσαλονίκη.
Τηλεφωνικό κέντρο: 2310 830591, 2310 889840, 2310 889855.
Fax: 2310 844848.
E-mail: lemm-th@otenet.gr

Πωλητήριο
Τηλέφωνο: 2310 889845

Διάρκεια επίσκεψης
Η περιήγηση σας στο μουσείο δεν θα κρατήσει πάνω από 2 ώρες. Μέσα σε αυτές αυτή τη χρονική διάρκεια, έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε κάθε έκθεμα του κτηρίου.

Περιοδικές εκθέσεις
Στο μουσείο διοργανώνονται κατά καιρούς περιοδικές εκθέσεις, οι οποίες στεγάζονται εξωτερικά του κύριου κτηρίου, σε ένα χώρο μικρότερο, που βρίσκεται στην αυλή.

AMEA
Το μουσείο παρέχει υποδομές ΑΜΕΑ: ηλεκτροκίνητο μηχανισμό πρόσβασης, αναπηρικό αμαξίδιο και ειδικά διαμορφωμένη WC.
Η είσοδος στο κτήριο για τους ανθρώπους με σωματική αναπηρία, πραγματοποιείται μέσω ανελκυστήρα. Έτσι τους παρέχεται πρόσβαση σε όλους τους διαθέσιμους εκθεσιακούς χώρους.

Παιδιά
Στο πλαίσιο των εκθέσεων, είναι δυνατή η διοργάνωση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Υπάρχουν προγράμματα για σχολεία που αναπτύσσονται ειδικά από μουσειοπαιδαγωγούς. Επίσης, περιλαμβάνει εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους που επιμελούνται καλλιτέχνες, αφηγητές παραμυθιών και παραδοσιακοί τεχνίτες.
Παράλληλα, πραγματοποιούνται εκδηλώσεις, διαγωνισμοί και επιστημονικές συνελεύσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς.

Προσοχή!

Η φωτογράφιση και η βιντεοσκόπιση είναι επιτρεπτή υπό έναν όρο, χωρίς την χρήση του φλας (ειδικά στις παραδοσιακές ενδυμασίες).
Δεν επιτρέπεται η κατανάλωση τροφίμων και ροφημάτων εντός των εκθεσιακών χώρων.
Υπάρχουν διαθέσιμοι κάδοι για την ρίψη απορριμμάτων (χαρτοπετσέτες, σακουλάκια, αλουμινόχαρτα, κουτάκια από χυμούς κτλ.). Θερμή παράκληση προς τους επισκέπτες, ως προς την τήρηση των κανόνων τάξης και καθαριότητας.

Καφετέρια

Στην εξωτερικό χώρο του κτηρίου υπάρχει υπαίθριοκαφέ – μπαρ. Τα ωράρια του διαφέρουν με αυτά του μουσείου.
Μπορείτε να καθίσετε και να απολαύσετε τον καφέ ή το ποτό σας καθόλη τη διάρκεια της ημέρας στη θέα μιας καταπράσινης φύσης.

Λαογραφικο μουσειο θεσσαλονικησ καφε

Πωλητήριο
Βρίσκεται δεξιά της εισόδου και παρέχει δείγματα τόμων σχετικά με θέματα λαογραφίας και εθνολογίας, καρτποστάλ με φωτογραφίες εκθεμάτων κτλ.

Βιβλιοθήκη
Περιλαμβάνει πάνω από 8000 τίτλους που αφορούν τη λαογραφία, εθνολογία, κοινωνική ανθρωπολογία, μουσειολογία, νεότερη και τοπική ιστορία. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να χρησιμοποιούν το υλικό αυτό στον εσωτερικό χώρο του παραρτήματος. Στον κανονισμό λειτουργίας της βιβλιοθήκης η δυνατότητα δανεισμού των βιβλίων, δεν προβλέπεται.

Βρίσκεται στην οδό Αλεξάνδρου Μιχαηλίδου 15Α, στον 1οόροφο και λειτουργεί καθημερινά, εκτός από τα Σαββατοκύριακα.
Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ενδιαφερομένων, συνιστάται η τηλεφωνική επικοινωνία με τον αριθμό 2310 852333, πριν την επίσκεψη.

Διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης
Δεν παρέχεται χώρος από το μουσείο, ωστόσο υπάρχουν σταθμοί αυτοκινήτων στην γύρω περιοχή:

• Gas and Park
Διεύθυνση: Αλ. Φλέμινγκ 14, 54642, Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 849696
Ανοιχτό όλο το 24ωρο

• Parking Melidis Christos
Διεύθυνση: Αλμπέρτου Ναρ 8, 54641, Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 847019

• Σταθμός Αυτοκινήτων – Parking
Διεύθυνση: Αναλήψεως 44, 54644, Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6972927357
Ανοιχτό όλο το 24ωρο
Υπάρχει δυνατότητα στάθμευσης μπροστά από την κεντρική είσοδο, για εκπαιδευτικά ή τουριστικά λεωφορεία.

Τι είναι το λαογραφικό μουσείο και ποια είναι η ιστορία του

Πάμε να δούμε αναλυτικά ποια είναι ιστορία του Λαογραφικού και εθνολογικού μουσείου στη Θεσσαλονική, αλλά και γενικότερα τι υπάρχει σε ένα λαογραφικό μουσείο.

Θα περιηγηθούμε στις εκθέσεις και τα αντικείμενα. Προσοχή! Χρησιμοποιούμε τις φωτογραφίες με φειδώ, γιατί πραγματικά αξίζει να το επισκεφθείτε για να δείτε πως ζούσαν οι πρόγονοί μας και να αντικρύσετε αυτόν τον φανταστικό κόσμο που απέχει αρκετά από την σημερινή πραγματικότητα.

Πριν περάσουμε στο ζουμί όμως, να πούμε λίγα λόγια σχετικά με το κτήριο, για τους λάτρεις της ιστορίας…

Στην αρχή…

Όπως κάθε μνημείο και αυτό κρύβει ένα παρελθόν στα θεμέλια του. Η ιστορία του ξεκινά πριν μεταμορφωθεί σε εκθεσιακό χώρο…

Το κτήριο που στεγάζεται σήμερα το Λαογραφικό μουσείο, εγκαινιάστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα στην ανατολική Θεσσαλονίκη.

Χτίστηκε ως έπαυλη του Ισραηλίτη τραπεζίτη Γιακό Μοδιάνοαπό τον οποίο πήρε το ευρέως διαδεδομένο όνομα «Βίλα Μοδιάνο».

Στην κατοχή του πρώτου ιδιοκτήτη έμεινε ελάχιστα, αφού αμέσως μετά την απελευθέρωση της πόλης το οικοδόμημα αγοράστηκε από το ελληνικό δημόσιο.

Αργότερα παραχωρήθηκε στη βασιλική οικογένεια και στη συνέχεια στον Γενικό Διοικητή Μακεδονίας.

Μεταγενέστερα, της δόθηκε η ονομασία «Παλαιό Κυβερνείο».Η βίλλα μετατρέπεται σε ανάκτορο για τον Γεώργιο Β’ και το 1937 προστίθεται το φυλάκιο στην ανατολική όψη.

Το 1947 το κτήριο στεγάζει την Ιατρική σχολή, ενώ το 1960 τη θέση της παίρνει η Ιερατική.Στα μέσα της ίδιας δεκαετίας παραχωρείται το κτήριο στον Υπουργό Βορείου Ελλάδος.

Λόγω όλων αυτών των αλλαγών και προσαρμογών, ο εσωτερικός διάκοσμος υπέστη σημαντική φθορά.Η έπαυλη ανήκε στην παραθαλάσσια περιοχή της συνοικίας των «Πύργων» ή «Εξοχών». Αποτελεί αξιόλογο δείγμα του εκλεκτικισμού της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 19ου αιώνα. Εκεί κατοικούσανεύποροι Θεσσαλονικείς διαφόρων εθνοτήτων.

Η ίδρυση

Κατά την δεκαετία του 1930, η Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα –ένα σωματείο με μεγάλη δράση στον εκπαιδευτικό τομέα-ξεκίνησε ένα έργο. Με συγκινητικό ενδιαφέρον ο τότε πρόεδρος της, Ιωάννης Τάρης (1885-1968) άρχισε τη συλλογή λαογραφικού υλικού από το βόρειο ελλαδικό χώρο. Μέσω αγορών και δωρεών, αντικείμενα λαογραφικού πλούτου –που απεικόνιζαν τον σύγχρονο τρόπο ζωής της εποχής εκέινης- σώθηκαν από τον αναπόφευκτο εξαφανισμό τους.

Μετά από χρόνια συγκέντρωσης παραδοσιακών αντικειμένων, το 1957 η Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα ιδρύει το «Λαογραφικό Μουσείο Βορείου Ελλάδος». Τότε, στεγάζεται σε διαμέρισμα της παραλιακής Λεωφόρου Νίκης.

Το 1970 ιδρύεται, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με έδρα τη Θεσσαλονίκη, το «Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας». Από τότε και έπειτα στεγάζεται στην πρώην έπαυλη.

Μετά την ίδρυση…

Την ίδια χρονιά ξεκινούν εργασίες επισκευής, συντήρισης και διαμόρφωσης των εκθεσιακών χώρων.

Το 1971, το κτήριο υπέστη αλλαγές ώστε να προσαμοστεί στις ανάγκες του μουσείου. Οι πύλες του άνοιξαν το 1973 ενώ το 1981 γίνεται η παρουσίαση των εκθέσεων του στο κοινό. Το 1980 κηρύχθηκε ως διατηρητέο μνημείο μαζί με τον αύλειο χώρο του.

Το 1993 αλλάζει η ονομασία του σε «Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας – Θράκης».

Το 1995 ξεκινά πενταετής ανάπλαση του κτηρίου. Οι πύλες του, ανοίγουν στο κοινό ξανά το 2003. Τότε λειτούργησε η μόνιμη έκθεση «Στους Μύλους της Μακεδονίας και της Θράκης – Νερόμυλοι, νεροπρίονα, νεροτριβές, μαντάνια στην παραδοσιακή κοινωνία».

Η δεύτερη μόνιμη έκθεση του, που αφορά τις «Παραδοσιακές Ενδυμασίες της Μακεδονίας και της Θράκης (1860 – 1960)» εγκαινιάστηκε το 2005.

Οι δύο αυτές εκθέσεις λειτουργούν έως σήμερα και αποτελούν τις μόνιμες συλλογές του μουσείου.

Αρχιτεκτονική

Η κατασκευή της έπαυλης πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1905 και 1906. Τα σχέδια ανήκουν στον αρχιτέκτονα Ελί Μοδιάνο, ο οποίος πρόσθεσε στο εκλεκτικιστικό της ύφος στοιχεία ArtNouveau (καλλιτεχνικό ρεύμα στα τέλη του 19ουαιώνα).

Αντίθετα με όλες τις υπόλοιπες κατασκευές γύρω του, η διαμόρφωση των όψεων ακολουθεί την τυπική τριμερή διαίρεση: βάση – κορμός – στέψη.Το εσωτερικό του στόλιζαν επιχρισμένες επιφάνειες και λίθινες τοιχοποιίες, καθώς εξωτερικά η στέγη με φολιδωτά κεραμίδια και παράθυρα έκοβε την ανάσα.

Το κτήριο αποτελείται από τέσσερα επίπεδα με συνολική επιφάνεια 1.200 τ.μ. Χαρακτηριστικό της εκλεκιστικής διάθεσης –συγκεκριμένα των επαύλεων αυτών- είναι η ασυμμετρία στο χώρο. Κάθε όροφος αποτελείται από έναν μεγάλο κεντρικό οκταγωνικό χώρο και δωμάτια που αναπτύσσονται γύρω του με ακτινωτό και ασύμμετρο τρόπο.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της κατασκευής αυτής είναι ο διώροφος εξώστης ο οποίος κοιτάει δυτικά. Αποτελείται από κίονες και ελλειψοειδή τόξα στην περίμετρο καθώς προσφέρει θέα προς την θάλασσα και την κορυφογραμμή του Ολύμπου.

Το κεντρικό κλιμακοστάσιο της έπαυλης φέρει υαλογράφημα με το βιβλικό θέμα του Παραδείσου. Αποτελεί μοναδικό δείγμα βιτρό ιδιωτικής κατοικίας της Θεσσαλονίκης.

Οι Εκθέσεις στο Λαογραφικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Η πρώτη έκθεση που βρίσκεται στο ισόγειο του κτηρίου και αποτελείται από τρείς ενότητες. Η κάθε μία αναφέρεται σε εργαλία που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινότητα τους οι πολίτες, τον 19ο με 20ο αιώνα.

Λαογραφικο και εθνολογικο μουσειο θεσσαλονικησ Γεωργικά εργαλεία

Συνεχίζοντας την περιήγηση, η δεύτερη έκθεση απλώνεται στον 1ο όροφο. Επικεντρώνεται στην παράδοση, τα ήθη και έθιμα του λαού και πώς αυτά τα αποτύπωναν στις φορεσιές τους. Θα δείτε επίσης και συλλογές από κεντήματα της Θεσσαλονίκης.

Στο ιστορικό αρχείο της Μακεδονίας, υπάρχουν πολλά και διάφορα στοιχεία της εθνολογίας της. Ένα ποσοστό αυτών, βρίσκεται τοποθετημένο στις παρουσιάσεις των εκθεμάτων.

Τα συλλεκτικά κομμάτια που συγκεντρώθηκαν, είναι αυθεντικά. Οι άνθρωποι από διάφορες περιοχές, αποφάσισαν να τα δωρίσουν στο μουσείο κομμάτια της περιουσίας τους έτσι ώστε να διαδοθεί και να διατηρηθεί η ιστορία τους.

Μια ματιά μέσα στο Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης

Για να εισέλθετε στο κτήριο πρέπει πρώτα να περάσετε από την υποδοχή. Ανεβαίνοντας τις σκάλες, στα αριστερά βρίσκεται ένα μικρό δωμάτιο όπου μπορείτε να κόψετε το εισιτήριο σας. Αφού ολοκληρώσετε αυτή την διαδικασία, δεν έχετε παρά να ανοίξετε την μεγαλοπρεπή πόρτα και να ξεκινήσετε την περιήγηση σας.

Ισόγειο

1. Στους Μύλους της Μακεδονίας και της Θράκης

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πρώτης συλλογής αντικειμένων αποτελούν τα λειτουργικά ομοιώματα των κατασκευών της εποχής. Τοποθετημένα και στα τρία δωμάτια που απαρτίζουν τον χώρο της έκθεσης, βοηθούν στην πλήρη κατανόηση της μηχανικής λειτουργίας τους.

Εφευρέθηκαν:
• οι νερόμυλοι, για την άλεση των καρπών,
• τα νεροπρίονα,
• η πίληση (πύκνωση) των μάλλινων υφαντών με νεροτριβές και τα μαντάνια, τα οποία απάλλαξαν τους ανθρώπους από τις πολύ κουραστικές χειρονακτικές εργασίες.

Βιτρουβιανός νερόμυλος λαογραφικό μουσείο θεσσαλονικη

Νερόμυλος
Η δημιουργία του νερόμυλου ξεκίνησε τον πρώτο αιώνα προ Χριστού. Προϋπόθεση για την εγκατάσταση του ήταν η καλλιέργεια μεγάλων εκτάσεων γης. Τους εκμεταλλεύονταν οι γαιοκτήμονες, τα μοναστήρια, οι κοινότητες ή και το κράτος.

Οι μύλοι είχαν και έχουν μεγάλη αξία, σε σπάνιες περιπτώσεις καταστρέφονταν ή εγκαταλείπονταν. Ο λαός τους έδωσε το όνομα «Χτήματα απέθαντα».

Σε μια ειδικά διαμορφωμένη γωνία του δωματίου βρίσκεται ένα λειτουργικό ομοίωμα σε κλίμακα 2/3. Είναι βασισμένο στον νερόμυλο της οικογένειας Κούρτη στη Ράχη (Πιερία).

Στο υπόλοιπο δωμάτιο υπάρχουν διάφορες άλλες συσκευές που εξυπηρετούσαν παρόμοιο σκοπό, όπως ένα δοχείο για σιτάρι και μια ζυγαριά (πλάστιγγα).

Πάνω από κάθε αντικείμενο βρίσκονται αντίστοιχες πληροφορίες.

Νεροπρίονο λαογραφικό μουσείο

Νεροπρίονο
Το νεροπρίονο εμφανίζεται αρχικά στην εποχή της Αναγέννησης ενώ στον ελληνικό χώρο καταγράφεται από τον 19ο αιώνα.
Αναφορές για την κατασκευή αυτή ξεκινούν κατά τον 4ο αιώνα μ.Χ. από τον συγγραφέα Αυσόνιο στο ποίημα του, Mosella. Αναφέρεται σε αυτή ως «Θορυβώδες πριόνι για μαλακές πέτρες που κινείται από τα νερά του ποταμού πλάι σε νερόμυλο.»

Τον 13ο αιώνα μ.Χ. ο Γάλλος Villard de Honnecourt, σχεδιάζει νεροπρίονο για ξύλο, βρίσκοντας αρκετά εμπόδια στην μεθοδολογία λειτουργίας του.

Στη συνέχεια, κατά τον 15ο αιώνα μ.Χ., απαντήσεις δίνουν τα σχέδια του Francesco di Giorgio Martiniκαι του LeonardodaVinci. Μετά από τις επιδιορθώσεις αυτών, δεν χρειάστηκε ποτέ ξανά καμία μεταρρύθμισή. Στην εποχή της, θεωρήθηκε η «πολυπλοκότερη δασική μηχανή».

Στο δωμάτιο, το ομοίωμα καταλαμβάνει έναν ολόκληρο τοίχο, καθώς απέναντι βρίσκονται τοποθετημένα ξυλουργικά εργαλία.
Πληροφορίες για την έννοια του ξυλουργού, της υλοτομίας και του νεροπρίονου παρουσιάζονται πάνω από τα εκθέματα.

Λαογραφικο μουσειο αντικειμενα - αργαλειός
Εργαλεία για πλέξιμο
Υφαντική
Η μηχανή που βρίσκεται στο τελευταίο δωμάτιο της πρώτης έκθεσης, είναι το μαντάνι (ή αλλιώς μπατάνι).Πρωτοεμφανίστηκε στον δυτικό Μεσαίωναενώ η παρουσία του καταγράφεται στον ελλαδικό χώρο κατά τον 19ο αιώνα, ταυτόχρονα με το νεροπρίονο.

Στην μισή αίθουσα υπάρχουν αντικείμενα που αφορούν την διαδικασία δημιουργίας ρουχισμού. Συναντώνται σε διάφορα μεγέθη και σχήματα, όπως το αδράχτι ή ένας αργαλιός.

Μια οθόνη στερεωμένη στον τοίχο προβάλλει ένα βίντεο το οποίο παρουσιάζει αναλυτικά την διαδικασία της ύφανσης.
Ο υπόλοιπος χώρος καταλαμβάνεται από μία νεροτριβή και ένα μαντάνι. Ο σκοπός τους είναι η ενδυνάμωση του υφαντού.

Οι νεροτριβές, ήταν συνήθως τοποθετημένες σε πλαγιές καθώς οι θέσεις αυτές ήταν ευνοϊκές για την πτώση του νερού.

Το μαντάνι με το φοβερό του μέγεθος και με την έξυπνη λειτουργία του, προκαλεί δέος στον επισκέπτη. Το ομοίωμα είναι κλίμακας ½ βασισμένο στο αυθεντικό του Μ. Πίβουλα στη Σαμαρίνα (Γρεβενά).

Προς την έξοδο, παρατηρούνται παραδείγματα από φορεσιές καθώς και ένας κινητήρας εσωτερικής καύσης ο οποίος υποδηλώνει την εξέλιξη της τεχνολογίας αλλά και την ομοιότητα με τις παραδοσιακές εφευρέσεις.

Πρώτος όροφος

1. Παραδοσιακές Ενδυμασίες της Μακεδονίας και της Θράκης (1860 – 1960)
Συνεχίζοντας την περιήγηση σας, η δεύτερη συλλογή αντικειμένων βρίσκεται στον πάνω όροφο, αφού ανεβείτε τις κεντρικές σκάλες.
Στην υποδοχή του επιπέδου αυτού, βρίσκεται μια ειδικά διαμορφωμένη γωνία με υφάσματα και μηχανές ραψίματος. Η διακόσμηση του χώρου αυτού υποδηλώνει την μετάβαση από την παράδοση στην τεχνολογία.

Οι ενδυμασίες της συλλογής αυτής, χρονολογούνται λίγο πριν την έναρξη της βιομηχανικής εποχής. Κυρίως δίνεται προσοχή στις περιοχές της Βόρειας Μακεδονίας, Ανατολικής Θράκης, Ανατολικής Ρουμελίας, Εύξεινου Πόντου και Μικράς Ασίας.

Μεγάλο ρόλο διαδραμάτιζαν τα κοσμήματα. Εκτός από τον κύριο σκοπό τους (διακόσμηση και διάκριση), εξυπηρετούσαν και ως προστατευτικά σύμβολα εναντίον του κακού.

Τα κομμάτια της παρουσίασης, αποτελούν γιορτινές φορεσιές. Τις φορούσαν σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και όχι στην καθημερινότητα τους. Κάθε κλωστή και κέντημα, είναι φτιαγμένο στο χέρι με μεράκι και αφοσίωση. Επειδή η διαδικασία παραγωγής τόσο περίτεχνων ενδυμάτων έπαιρνε πολύ χρόνο και κόπο, δεν είχαν πάνω από δύο επίσημα ρούχα, γεγονός που αφορούσε τις γυναίκες αλλά και τους άντρες.

Αντίθετα, η καθημερινή τους ενδυμασία ήταν πολύ απλή με αποτέλεσμα, η συνεχής χρήση της να αλλοίωνε την ποιότητα των ρούχων.

Φορεσιές παραδοσιακές Παραδοσιακές στολές λαογραφικο μουσειο θεσσαλονικη

2. Υφαντικές ύλες
Στον χώρο αυτό θα δείτε τα πρώτα δείγματα παραδοσιακών ενδυμάτων. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφορές μεταξύ αντρικού και γυναικείου ρουχισμού.

Στον επόμενο χώρο τραβάνε τα βλέμματα οι συλλογές κοσμημάτων. Γίνεται εισαγωγή στην χρήση, τον σκοπό, την σημασία, τα διαφορετικά και ποικίλα σχέδια τους.

Ενδιαφέρον έχει το ασήμι που χρησιμοποιούνταν για τον ξορκισμό των «κακών» δυνάμεων. Οι τεχνίτες, ασχολούνταν κυρίως με αγιάρι (ασήμι χαμηλών βαθμών) και το λεύκαιναν με αρσενικό. Λόγω της δηλητηριώδης φύσεως του στοιχείου αυτού, τα κοσμήματα ονομάζονταν «φαρμακερά ασημικά».

Δίπλα από τις βιτρίνες, είναι στερεωμένοι πίνακες με πληροφορίες για κάθε λαό και τόπο που πρόσφερε δωρεά στο μουσείο. Γίνεται συσχετισμός μεταξύ τους, παραθέτοντας τις διαφορές που υπάρχουν στις φορεσιές τους.

Ο τρόπος ντυσίματος, αποτελούσε ένα σύστημα επικοινωνίας. Δήλωνε το φύλο, την ηλικία, το επάγγελμα, την εθνικότητα, το θρήσκευμα και τον τόπο καταγωγής. Ήταν αναφορά ως προς την κοινωνική και οικογενειακή θέση (παντρεμένη, χήρα, ανύπαντρη) και συναισθηματική κατάσταση (πένθος, χαρά). Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλιζόταν η οργάνωση της κοινωνίας.

3. Χάρτης
Στο προτελευταίο δωμάτιο εκτός από φορεσιές και κοσμήματα, υπάρχει ένας πολύ ιδιαίτερος διαδραστικός χάρτης. Περιλαμβάνει την Θράκη, την Μακεδονία, την Θάσο και την Σαμοθράκη. Εκεί, ο επισκέπτης αντιλαμβάνεται τον ρόλο της φορεσιάς ως στοιχείο πολιτισμικής ταυτότητας κοινωνικών ομάδων σε διαφορετικές περιοχές.

4. Μεταμφιέσεις
Στις παραδοσιακές κοινωνίες η μεταμφίεση χρησιμοποιήθηκε ως έθιμο στα δρώμενα. Αυτά, παίρνουν την μορφή μιας παράστασης με τραγικό ή κωμικό χαρακτήρα. Με την επικράτηση του χριστιανισμού, οι δραματικές αυτές τελετές τελούνται συνήθως 25 Δεκεμβρίου με 6 Ιανουαρίου, την Αποκριά, 1η Μαρτίου, στον κύκλο του Πάσχα, την πρωτομαγιά ή την 1η Σεπτεμβρίου.

Η μεταμφίεση ήταν φυτομορφική, ζωομορφική (καμήλα, αρκούδα), θηριομορφική (Μπαμπούγερα Δράμας, Καρναβάλια Σοχού), καθώς και ανθρωπομορφική (Μπέης ή Βασιλιάς στη Θράκη).Σε ορισμένες περιπτώσεις η μεταμφίεση ήταν υιοθέτηση της αμφίεσης του άλλου φύλλου.

Το Λαογραφικό και Εθνολογικό μουσείο Μακεδονίας – Θράκης, έχει συγκεντρωμένα αντικείμενα από όλη την Βόρεια Ελλάδα. Μέσω των διαδραστικών του κατασκευών και των εκπαιδευτικών εκδηλώσεων, φέρνει τον κόσμο πιο κοντά στην ιστορία. Τα παραδοσιακά εκθέματα μαζί με τις ιδιοφυής εφευρέσεις, θα μαγέψουν κάθε επισκέπτη.

Αρθρογράφος: Ιφιγένεια Νικολαΐδου

Ваш комментарий

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.